Bireysel Olarak Kütüphanede Kanlı Canlı Kitaplara Dönüşen İnsanlar

"Yazsam kitap olur" demek başka, bireysel olarak kütüphanedeki kanlı canlı bir kitaba dönüşmek bambaşka.

Avrupa ülkelerinin Türkiye'den en büyük farkı, adım başı alışveriş merkezi yerine kütüphane görmemiz olabilir. Gerçekten de her mahallede içinde kafelerin de bulunduğu dev kütüphaneler görebiliyor, bütün gününüzü bu alanlarda kitap okuyarak, müzik dinleyerek veya araştırma yaparak geçirebiliyorsunuz. Danimarka'da açılan "İnsan Kütüphanesi" ise okurlara farklı bir deneyim daha sunuyor: İnsanların hikayelerini bizzat kendilerinden dinliyorsunuz.


İşleyiş aynen bir kütüphanede olduğu gibi. Bir kitabı ödünç alıyor, okuyor ve sonra yerine bırakıyorsunuz. Bu sistemde insan kitapların ödünç alma süresi yarım saat ama daha fazla bilgi almak isterseniz süreyi uzatabiliyorsunuz. Bir tek, okuduğunuz insan kitabı eve götüremiyorsunuz. Bu işleyişi okuduğumuz zaman içimizde iki insan tipi canlandı: Biri "insanlar meta değildir!" eleştirisi yaptı, diğeri de "bu insanın bilgisine nasıl güveneceksin ki?" diye şüpheci bir soru sordu.

Çünkü bu kütüphane, aklımıza Ray Bradbury'nin bir hikayesini getirdi. Fahrenheit 451'in öncülü olan bu hikayede kitaplar ortadan kaldırılıyor, ancak ormanda gizlenmiş bir komün, kitapları ezberleyerek insan kitaplara dönüşüyordu.

Ama olay farklıymış.


Mesela bir kütüphanede otizm hakkında ansiklopedik bilgi, konu üzerine yazılmış araştırma kitapları, hikaye ve romanları kolayca bulabilirsiniz. Ancak bunların hepsi, bilim insanları veya dışarıdan bakan bir göz tarafından yazılmış kitaplar. Bu kütüphanede ise otizmle yaşayan bir insanı yarım saatliğine ödünç alıyor ve hikayesini bizzat kendisinden dinliyorsunuz. Merak ettiğiniz konularda sorularınıza birinci elden cevap veriyor ve olaya tamamen insani bir dokunuş katarak empati kurmanıza yardımcı oluyor.


"Bir kitabı kapağına bakarak yargılamayın" diyen kütüphanede çok farklı konularda insan kitaplar bulabilirsiniz. Aralarında Müslüman, cinsel tacize uğramış, obez, asker, evsiz, bipolar, mülteci gibi kitaplar var. "Okumak istiyorum ama Türkiye'de yok" diyorsanız, siz de İnsan Kütüphanesi'nin organizatörlerinden biri olabilirsiniz.